ഒരിക്കല്‍ ജെ.ആര്‍.ഡി. ടാറ്റ തന്റെ നിയമോപദേശകനുമായി ഒരു നിയമ പ്രശ്‌നം ചര്‍ച്ച ചെയ്യുമ്പോള്‍ അദ്ദേഹം ഉദ്ദേശിക്കുന്ന കാര്യം ചെയ്യാന്‍ നിയമപരമായ ഒരു വിലക്കുമില്ലെന്നതായിരുന്നു നിയമോപദേശകന്റെ അഭിപ്രായം. 'Is...
സംഘസ്വയംസേവകന്റെ ചിന്തയിലും വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും സംഘസംസ്‌കാരം പ്രതിഫലിക്കണമെന്ന് സംഘം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതായത്, ഏതെങ്കിലും ബാഹ്യചിഹ്നങ്ങളിലൂടെയല്ല, സ്വയംസേവകന്റെ ചിന്തയിലൂടെയും വാക്കിലൂടെയും പ്രവൃത്തിയിലൂടെയുമാണ് അയാളുടെ സ്വയംസേവകത്വം അഭിവ്യക്തമാവേണ്ടത് എന്നര്‍ത്ഥം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ...
''നിങ്ങളുടെ സംഘത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തകര്‍ക്കിടയില്‍ അഭിപ്രായവ്യത്യാസവും കലഹവും ഉണ്ടാകാറുണ്ടോ?'' സംഘത്തിന്റെ ഉത്തരക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംഘചാലക് മാനനീയ ബജ്‌റംഗ്‌ലാല്‍ ഗുപ്താജിയോടു ഒരിക്കല്‍ ഒരു സുഹൃത്തു ചോദിച്ചു. ബജ്‌റംഗ്‌ലാല്‍ജിയുടെ മറുപടി ഇപ്രകാരമായിരുന്നു: ''തീര്‍ച്ചയായും!...
ബംഗളൂരുവിലെ നാഷണല്‍ ഇന്‍സ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെന്റല്‍ ഹെല്‍ത്ത് ആന്റ് ന്യൂറോ സയന്‍സസ്സില്‍ (NIMHANS) നിന്ന് മനോരോഗചികിത്സയില്‍ പഠനം പൂര്‍ത്തിയാക്കി മികച്ച മനോരോഗവിദഗ്ദ്ധന്‍ എന്ന പേരില്‍ ആ രംഗത്ത്...
സിസ്റ്റര്‍ നിവേദിത അക്കാദമി, ഭാരത് മാതാ ഗുരുകുല ആശ്രമം, യോഗി റാംസൂറത്ത് കുമാര്‍ ഇന്‍ഡോളജിക്കല്‍ റിസര്‍ച്ച് സെന്റര്‍, ഭാരതമാതാ മന്ദിരം എന്നിവയുടെ സ്ഥാപക ട്രസ്റ്റിയായ സാധു പ്രൊഫസ്സര്‍...
പരംപൂജനീയ ശ്രീഗുരുജിയുടെ ദീര്‍ഘവീക്ഷണത്തിന്റെയും സംപൂജ്യ ചിന്മയാനന്ദ സ്വാമികളുടെ പ്രേരണയുടെയും പിന്തുണയുടെയും ഫലമായി 1964ല്‍ വിശ്വഹിന്ദു പരിഷത്ത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 1966ല്‍ പ്രയാഗ്‌രാജില്‍ കുംഭമേള നടക്കുന്ന അവസരത്തില്‍ വിശ്വഹിന്ദു പരിഷത്തിന്റെ...
രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികള്‍ അവരുടെ സ്വാര്‍ത്ഥതാല്പര്യം മുന്‍നിര്‍ത്തി സംഘത്തെ മുസ്ലിം വിരോധിയായി ചിത്രീകരിക്കാറുണ്ട്. ഈ പ്രചാരണം നടത്തുന്നത് പലപ്പോഴും മുസ്ലിങ്ങളായിരിക്കയില്ല. മറിച്ച് അവരുടെ സംഘടിതവോട്ട് ലക്ഷ്യമാക്കി യാതൊരു തത്വദീക്ഷയും...
യുവാവസ്ഥയില്‍ ആരുടേയും മനസ്സില്‍ സാഹസികമായ കാര്യങ്ങള്‍ ചെയ്യാനുളള വ്യഗ്രത ഉണ്ടാവുക സ്വാഭാവികമാണ്. ഒരാദര്‍ശദീപം കൊളുത്തു എന്ന സംഘഗാനത്തിലെ ''യുവത്വം മദംപൊട്ടിടുമ്പോള്‍ തളയ്ക്കാന്‍'' എന്ന വരി വ്യക്തമാക്കുന്നത് ഈ...
തന്റെ പര്യടനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഗ്വാളിയോറിലെത്തിയ പരംപൂജനീയ ശ്രീഗുരുജി അവിടത്തെ പ്രമുഖ കാര്യകര്‍ത്താക്കളുടെ ബൈഠക്കില്‍ പങ്കെടുത്തു. ബൈഠക്കില്‍ ശ്രീഗുരുജി നഗര്‍ കാര്യവാഹ് മഹിപതി ചികടെജിയോടു ചോദിച്ചു: ''താങ്കളുടെ നഗരത്തില്‍...
പ്രതിബന്ധങ്ങള്‍ക്ക് മുമ്പാകെ പകച്ചു നില്‍ക്കാതെ അവയെ അവസരങ്ങളാക്കി മാറ്റാനുള്ള മനക്കരുത്ത് സ്വയംസേവകന് പകര്‍ന്നു നല്‍കുന്നതാണ് സംഘത്തിന്റെ നിത്യശാഖയിലെ വിവിധ കാര്യക്രമങ്ങള്‍. ഭാരതം സ്വാതന്ത്ര്യംനേടിയ സമയത്ത്, മഹാരാഷ്ട്ര പ്രാന്തത്തിന്റെ...
മധ്യപ്രദേശിലെ മുതിര്‍ന്ന സ്വയംസേവകനായിരുന്ന ഝുമകാലാല്‍ജിയുടെ സംഘനിഷ്ഠയും ശാഖാനിഷ്ഠയും കാണുമ്പോള്‍ മലയാള സംഘഗീതത്തിലെ ''കേശവന്‍ പകര്‍ന്ന ദേശഭക്തിയോഗമാര്‍ന്നവര്‍ നിത്യശാഖയാം തപസ്യ ജീവവായുവാക്കിയോര്‍'' എന്ന വരികള്‍ ഓര്‍ത്തുപോകുക സ്വാഭാവികം. വാര്‍ദ്ധക്യസഹജമായ...
''സംഘകാര്യത്തിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഓരോന്നിനേയും തട്ടിമാറ്റാനുള്ള മനോദാര്‍ഢ്യം സ്വയംസേവകനുണ്ടാകണം. സ്വാര്‍ത്ഥത്യാഗം കൂടാതെ കാര്യപൂര്‍ത്തി സാധ്യമല്ല. നമ്മുടെ ത്യാഗത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ചാണ് സംഘത്തിന്റെ ഭാവി നിലനില്‍ക്കുന്നത്.'' സംഘസ്ഥാപകനായ പരംപൂജനീയ...
മാന്യ. ശേഷാദ്രിജി ഒരിക്കല്‍ സ്വയംസേവകരോടൊപ്പം ബംഗളൂരുവിലെ ഒരു സേവാബസ്തി സന്ദര്‍ശിച്ചു. അവിടെ താമസിക്കുന്ന സഹോദരങ്ങളോട് സംസാരിക്കവെ, ശേഷാദ്രിജി അവരോട് ഈ ബസ്തിയിലെ താമസക്കാര്‍ ആരാണെന്ന് അന്വേഷിച്ചപ്പോള്‍ ''ഞങ്ങള്‍...
സംഘപ്രചാരകനായി തന്റെ ജീവിതം മുഴുവന്‍ രാഷ്ട്രസേവനത്തിനായി സമര്‍പ്പിച്ച പണ്ഡിറ്റ് ദീനദയാല്‍ ഉപാദ്ധ്യായയെ സംബന്ധിച്ച് തന്റെ സഹപ്രവര്‍ത്തകരുടെ, തന്നെ കാണുവാന്‍ വരുന്നവരുടെ സൗകര്യമായിരുന്നു തന്റെ സൗകര്യത്തെക്കാള്‍ പ്രധാനം. അതുറപ്പാക്കാന്‍...
രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം ചിരപുരാതനമായ ഈ ഹിന്ദു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഐഹികവും ആദ്ധ്യാത്മികവുമായ ചിരന്തന മൂല്യങ്ങളുടെ പ്രതീകമായ പരമപവിത്ര ഭഗവധ്വജത്തെയാണ് ഗുരുവായി കരുതിപ്പോരുന്നത്. ജ്ഞാനം, ത്യാഗം, പവിത്രത, സംയമനം,...
സംഘപ്രവര്‍ത്തനം നടക്കുന്നത് അതിന്റെ ഭരണഘടനയനുസരിച്ചല്ല, മറിച്ച് കീഴ്‌വഴക്കം (Tradition) അനുസരിച്ചാണ്. ചാലകന്‍ എന്നാല്‍ പാലകന്‍ എന്നാണര്‍ത്ഥം. സംഘത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കാന്‍ ഒരു ടോളിയുണ്ട്. ഓടി നടന്ന് ആവശ്യമായ കാര്യങ്ങള്‍...
''അഹങ്കാരമെന്ന ശത്രുവിന്റെ മുമ്പില്‍ മഹാതപസ്വികള്‍ പോലും വിറച്ചുപോകുന്നത് കാണാം. എന്നാല്‍ ഡോക്ടര്‍ജി മറ്റെല്ലാ ശത്രുക്കളുടെയും മേല്‍ എന്ന പോലെ ആ ശത്രുവിന്റെ മേലും വിജയം കൈവരിച്ചിരുന്നു. എല്ലാ...
സംഘസംസ്‌കാരം കൈവരിക്കുന്നതിലൂടെ സ്വയംസേവകന്റെ ജീവിതത്തില്‍ മാത്രമല്ല, അയാളുടെ കുടുംബത്തിലും താമസിക്കുന്ന പ്രദേശത്തുമെല്ലാം അനിവാര്യമായും പരിവര്‍ത്തനം ഉണ്ടാകണമെന്ന് സ്വാഭാവികമായും സംഘം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതായത്, സംഘശാഖ സാമൂഹിക പരിവര്‍ത്തനത്തിന്റെ ഉപാധിയായിത്തീരണം...
1948ല്‍ മഹാത്മാഗാന്ധിജി വധിക്കപ്പെട്ട പശ്ചാത്തലത്തില്‍ യാതൊരു കാരണവും കൂടാതെ, ദുരാരോപണങ്ങള്‍ ഉന്നയിച്ചു കൊണ്ട് ഭാരത സര്‍ക്കാര്‍ സംഘത്തെ നിരോധിച്ചതിനു പിന്നില്‍ അപ്പോഴത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ജവഹര്‍ലാല്‍ നെഹ്‌റുവിന്റെ പങ്ക്...
കന്യാകുമാരിയിലെ വിവേകാനന്ദ ശിലാസ്മാരക നിര്‍മ്മാണത്തിലെ ഓരോഘട്ടത്തിലും 'പൂര്‍ണതയുടെ പൂജാരി'യായ മാന്യ. ഏകനാഥ് റാനഡെജി തീരുമാനങ്ങള്‍ കൈക്കൊണ്ടിരുന്നത് സമഗ്രമായി ചിന്തിച്ച ശേഷം മാത്രമായിരുന്നു. ശിലാസ്മാരകത്തില്‍ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള വിവേകാനന്ദ സ്വാമികളുടെ...
പി.പരമേശ്വര്‍ജിയോടൊപ്പം എം.ജി.എസ് സാറിനെ കാണുവാന്‍ പോയപ്പോഴാണ് അദ്ദേഹത്തെ പരിചയപ്പെടാന്‍ എനിക്ക് അവസരമുണ്ടായത്. ശേഷം, പലപ്പോഴായി അദ്ദേഹത്തെ ചെന്നു കാണേണ്ട അവസരങ്ങള്‍ കൈവന്നു. ചരിത്രകാരനെന്ന നിലയ്ക്ക് ലോകപ്രസിദ്ധനായ അദ്ദേഹത്തെ...
ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സന്നദ്ധ സംഘടന ഏതാണെന്ന് ഇപ്പോള്‍ ആരോടെങ്കിലും ചോദിച്ചാല്‍, ഉടനെ ലഭിക്കുന്ന ഉത്തരം രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം എന്നായിരിക്കും. എന്നാല്‍ കഴിഞ്ഞ ഒരു നൂറ്റാണ്ടു...
അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് ഒളിവില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കുകയായിരുന്ന ദത്തോപന്ത് ഠേംഗ്ഡിജി ഒരിക്കല്‍ സോഷ്യലിസ്റ്റ് നേതാവായ അശോക് മെഹതയെ കാണാന്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതിയില്‍ ചെന്നു. അപ്പോള്‍ ഠേംഗ്ഡിജി അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു: ''അശോക് ഭായീ,...
ചിന്തയും വാക്കും പ്രവൃത്തിയും തമ്മില്‍ പൊരുത്തമുണ്ടാകണം എന്ന കാര്യത്തില്‍ സംഘസ്ഥാപകനായ പരംപൂജനീയ ഡോക്ടര്‍ജിക്ക് നിര്‍ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ആളുകള്‍ തത്വങ്ങളെക്കുറിച്ച് വാചാലരാകാറുണ്ടെങ്കിലും അവ പ്രവൃത്തി പഥത്തില്‍ കൊണ്ടുവരാന്‍ ശുഷ്‌കാന്തി കാണിക്കാറില്ല....
''കഠിനകണ്ടകാകീര്‍ണ്ണമാണെങ്കിലും...'' എന്ന സംഘ ഗീതത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തെ വരികള്‍ ഇപ്രകാരമാണ്: ''ഏതുവരേക്കെന്റെ നാഡിഞരമ്പുകള്‍ ഹൃദയരക്തത്തുടിപ്പേറ്റു പാടുമോ അതുവരേക്കും പ്രളയം വരികിലും വെടിയുകില്ല ഞാനീവഴിത്താരയെ അനുഗമിക്കില്ല മറ്റൊരു പാതയെ''...
സംഘശാഖയില്‍ നടക്കുന്ന മറ്റെല്ലാ കാര്യക്രമങ്ങളെയും പോലെ പ്രാധാന്യമര്‍ഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ് സ്വയംസേവകര്‍ നിത്യശാഖയില്‍ പാടുന്ന സംഘഗീതം. സംഘം ശാഖാ കാര്യക്രമങ്ങളിലൂടെ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത് സ്വയംസേവകരുടെ സമഗ്രമായ വികാസമാണ്. ശാഖയില്‍ നടക്കുന്ന...
പ്രസംഗിക്കുന്നത് ശീലമാക്കിയവരെ സംബന്ധിച്ച്, ശ്രോതാക്കളില്‍ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന കയ്യടി അവരുടെ ഉത്സാഹം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കും, പ്രസംഗം നീട്ടാനുള്ള പ്രേരണയും ലഭിക്കും. ശ്രോതാക്കളുടെ കയ്യടി കിട്ടുമ്പോള്‍ സ്ഥലകാലം മറന്ന് അനിയന്ത്രിതമായി...
സംഘം സ്വയംസേവകരെ കേവലം നാടിന്നുവേണ്ടി മരിക്കാന്‍ മാത്രമല്ല പഠിപ്പിക്കുന്നത്, മറിച്ച് ദേശത്തിനുവേണ്ടി ജീവിക്കേണ്ടതെങ്ങനെ എന്നും പഠിപ്പിക്കുന്നു. ധ്യേയത്തിനുവേണ്ടി ജീവന്‍ വെടിയാന്‍ തയ്യാറാകുന്നത് തീര്‍ച്ചയായും അഭിനന്ദനീയമാണ്. പക്ഷെ, അതിനേക്കാള്‍...
''രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘത്തിന്റെ ശാശ്വതവും സ്മരണീയവുമായ ഒരു നേട്ടം, വിവേകാനന്ദശില എന്ന പേരില്‍ പ്രശസ്തിയാര്‍ജ്ജിച്ച, ഭാരതത്തിന്റെ തെക്കേയറ്റത്ത് സമുദ്രത്തില്‍ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പാറയില്‍ 1968-1970 കാലഘട്ടത്തില്‍ വിവേകാനന്ദ ക്ഷേത്ര...
സംഘം സമാജത്തിലെ ഒരു സംഘടനയല്ല; മറിച്ച് സമ്പൂര്‍ണ സമാജത്തിന്റെയും സംഘടനയാണ്. അതുകൊണ്ട് സമ്പൂര്‍ണ സമാജത്തിലും ദേശഭക്തിയും സദ്ഗുണങ്ങളും സാമൂഹ്യബോധവും വളര്‍ത്തി അതിനെ ഒരു സംഘടിത ശക്തിയാക്കി മാറ്റുക...
