ക്രിസ്ത്യന് മിഷനറിമാര് ആവര്ത്തിച്ചു ചോദിച്ചിരുന്നതും ഗാന്ധിജി ആവര്ത്തിച്ചു മറുപടികൊടുത്തിരുന്നതുമായ ഒരു ചോദ്യമിതായിരുന്നു: “ജ്ഞാനസ്നാനം ചെയ്യിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ഭാരതത്തിലേക്ക് വരുന്ന മിഷനറിമാരെ അങ്ങു തടയുമോ?” ഇതിനു ഗാന്ധിജിയുടെ സമാധാനമിതായിരുന്നു…….” എനിക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കില് , നിയമനിര്മ്മാണം നടത്താന് കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കില് തീര്ച്ചയായും എല്ലാ മതപരിവര്ത്തനങ്ങളും നിര്ത്തുമായിരുന്നു. ഒഴിവാക്കാവുന്ന എല്ലാ വര്ഗ്ഗഭിന്നിപ്പുകള്ക്കും മിഷനറിമാര് തമ്മിലുള്ള അനാവശ്യ അതൃപ്തികള്ക്കും കാരണമിതാണ്. സേവനത്തിനു വേണ്ടിയാണ് ഇവിടെ വരുന്നതെങ്കില് ഏതു ദേശീയരായ ജനങ്ങളെയും ഞാന് സ്വാഗതം ചെയ്യും. ഹിന്ദുകുടുംബങ്ങള് ഒരു മിഷനറിയുടെ വരവോടെ വേഷങ്ങള്. പെരുമാറ്റങ്ങള്, ഭാഷ, ഭക്ഷണം, പാനീയം എന്നിവയുടെ പരിവര്ത്തനവേളയില് അര്ത്ഥമാക്കേണ്ടത് കുടുംബതകര്ച്ചയാണ്.
(ഹരിജന്, 11-5-1935)
1979, april 22 ലക്കം കേസരി വാരികയില് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ലേഖനത്തില് നിന്നും






















