No products in the cart.
Add Kesari Weekly as a preferred source on Google
വന്ദേ മാതരം ഭാരതദേശീയതയുടെ ഹൃദയമിടിപ്പ്
ഭാരത സ്വാതന്ത്ര്യ സമരചരിത്രത്തില് മറ്റൊന്നിനും അവകാശപ്പെടാനില്ലാത്തത്ര വൈകാരികമായ സ്ഥാനമുണ്ട് ‘വന്ദേ മാതര’ത്തിന്. ഇത് കേവലം ഒരു ഗാനമായിരുന്നില്ല; ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ദേശസ്നേഹികളുടെ യുദ്ധകാഹളമായിരുന്നു.
പ്രശസ്ത ബംഗാളി നോവലിസ്റ്റ് ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റര്ജി 1870-കളില് എഴുതിയ ഈ ഗാനം 1882-ല് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിഖ്യാത നോവലായ ‘ആനന്ദമഠത്തില്’ ഉള്പ്പെടുത്തി. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തില് ബംഗാളില് നടന്ന ‘സന്ന്യാസി കലാപമാണ്’ നോവലിന്റെ പ്രധാന പശ്ചാത്തലം. ‘സന്താനങ്ങള്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സന്ന്യാസി പോരാളികള് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നതായാണ് നോവലില് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
മാതൃരാജ്യത്തെ ഭാരതമാതാവായി (ജഗദ്ധാത്രി, ദുര്ഗ്ഗ) സങ്കല്പ്പിച്ച് വണങ്ങുന്ന തീവ്ര ദേശീയതയുടെയും ദേശഭക്തിയുടെയും സന്ദേശമാണ് നോവലിലൂടെയും ഗാനത്തിലൂടെയും ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാറ്റര്ജി നല്കിയത്.
1896-ല് രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗൂര് കൊല്ക്കത്തയില് നടന്ന ഇന്ത്യന് നാഷണല് കോണ്ഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിലാണ് ഈ ഗാനം ആദ്യമായി പൊതു വേദിയില് ആലപിച്ചത്.
ADVERTISEMENT
1905-ലെ ബംഗാള് വിഭജനത്തിനെതിരെ നടന്ന സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായി ഈ മുദ്രാവാക്യം മാറി. ലാലാ ലജ്പത് റായ് അടക്കമുള്ള നേതാക്കള് ഇതിന്റെ പ്രചാരണത്തിന് വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.
വന്ദേ മാതരം ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ കേന്ദ്ര ബിന്ദുവായി മാറിയതോടെ, അതിലെ മതപരമായ ബിംബങ്ങള് വലിയ തര്ക്കവിഷയമായി മാറി. പ്രത്യേകിച്ചും മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ നേതൃത്വത്തില് ശക്തമായ എതിര്പ്പുകള് ഉയര്ന്നു. ഏകദൈവ വിശ്വാസത്തിന് (തൗഹീദ്) വിരുദ്ധമായി, മാതൃഭൂമിയെ ദേവതയായി സങ്കല്പ്പിച്ച് വണങ്ങുന്നത് വിഗ്രഹാരാധനയായി കണക്കാക്കുമെന്നും അത് ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസങ്ങള്ക്ക് എതിരാണെന്നും മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന ഉള്പ്പെടെയുള്ള നേതാക്കള് വാദിച്ചു.
ആനന്ദമഠം നോവലില് മുസ്ലിം ഭരണാധികാരികളെ മോശമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു എന്ന പശ്ചാത്തലം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി, ഈ ഗാനം ഒരു ‘ഹിന്ദു ദേശീയ ഗാനമാണ്’ എന്നും മുസ്ലിം ലീഗ് ആരോപിച്ചു.
കോണ്ഗ്രസ് നിലപാടും സമവായ ശ്രമങ്ങളും നടത്തിയിരുന്നെങ്കിലും ഈ വിഷയത്തില് കോണ്ഗ്രസിന്റെയും ജവഹര്ലാല് നെഹ്റുവിന്റെയും നിലപാട് അന്നുതന്നെ ഏറെ വിമര്ശന വിധേയമായിട്ടുണ്ട്. വന്ദേ മാതരത്തിന്റെ പൂര്ണ്ണരൂപം മുസ്ലിം സമുദായത്തില് അകല്ച്ചയുണ്ടാക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ഭയപ്പെട്ടു. 1937-ല് സുഭാഷ്ചന്ദ്ര ബോസിന് അയച്ച കത്തില്, ആനന്ദമഠം നോവലിന്റെ പശ്ചാത്തലം മുസ്ലിങ്ങളെ ‘പ്രകോപിപ്പിക്കാന് സാധ്യതയുണ്ട്’ എന്ന് നെഹ്റു തുറന്നെഴുതി.
ദേശീയ നേതാക്കളുടെ ഈ നിലപാട് മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ വര്ഗീയ സമ്മര്ദ്ദത്തിന് വഴങ്ങിയതാണെന്നും, ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഊര്ജ്ജസ്രോതസ്സിനെ ദുര്ബലപ്പെടുത്തിയെന്നും ചില ചരിത്രകാരന്മാരും ദേശീയവാദികളും വിമര്ശിക്കുന്നു. ഇത് നെഹ്റുവിന്റെ പ്രീണന നയമായി അവര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
വന്ദേ മാതരം ആദ്യമായി ആലപിച്ച വ്യക്തി എന്ന നിലയില് രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗൂറിന്റെ അഭിപ്രായത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാല് ടാഗൂര് വന്ദേ മാതരത്തെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി കണ്ടു. ആദ്യത്തെ രണ്ട് ഖണ്ഡികകള് ശുദ്ധമായ ദേശഭക്തിയെ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും, എന്നാല് പിന്നീടുള്ള വരികളില് മാതൃരാജ്യത്തെ ദേവതകളായി വണങ്ങുന്ന വിഗ്രഹാരാധനാപരമായ സൂചനകള് ഉണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. മതപരമായ സൂചനകള് ഉള്ള ഭാഗങ്ങള് ഒഴിവാക്കിയാല്, എല്ലാ ഭാരതീയര്ക്കും ഈ ഗാനം സ്വീകാര്യമാവുമെന്നും അദ്ദേഹം നെഹ്റുവിനെ ഉപദേശിച്ചു.
ഗാന്ധിജിയും ഗാനത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യത്തെ അംഗീകരിച്ചെങ്കിലും, എതിര്ക്കുന്നവരുടെ മതവികാരങ്ങളെ വ്രണപ്പെടുത്തരുതെന്ന് കര്ശന നിലപാടെടുത്തു. ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഐക്യത്തിന് വേണ്ടി, ഗാനത്തിലെ മതപരമായ പരാമര്ശങ്ങള് ഉള്ള ഭാഗങ്ങള് ഒഴിവാക്കാനുള്ള കോണ്ഗ്രസ് വര്ക്കിംഗ് കമ്മറ്റിയുടെ (1937) തീരുമാനത്തെ അദ്ദേഹം പിന്തുണച്ചു.
ദേശീയ സമ്മേളനങ്ങളില് ഗാനത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ടു വരികള് മാത്രം ആലപിക്കാന് 1937-ല് കോണ്ഗ്രസ് തീരുമാനിച്ചു. ഈ വെട്ടിമാറ്റല് ഒരു വിഭാഗത്തെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനായി നെഹ്റു നടത്തിയ ഒറ്റിക്കൊടുക്കല് ആണോ എന്ന ചോദ്യം ഇന്നും നിലനില്ക്കുന്നു.
വന്ദേ മാതരത്തെ ദേശീയഗാനമാക്കാതിരിക്കാന് നെഹ്റു പറഞ്ഞ കാരണങ്ങള് (സംഗീതപരമായ സൗകര്യം, ദുഃഖപരിതമായ ഈണം) ദുര്ബലമാണെന്ന് വിമര്ശകര് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് പേര് ജീവന് നല്കിയ ഒരു ഗാനത്തെ കേവലം സാങ്കേതികപരമായ കാരണങ്ങള് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളഞ്ഞത് രാഷ്ട്രീയപരമായ താല്പര്യമാണെന്ന് അവര് വാദിക്കുന്നു.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി ലോക്സഭയില് നടത്തിയ പ്രസംഗത്തില്, ‘ആദ്യം വന്ദേ മാതരത്തെ വെട്ടിമുറിച്ചു, എന്നിട്ടാണ് രാജ്യം വിഭജിക്കപ്പെട്ടത്’ എന്ന വാക്കുകള് ഈ ചരിത്രപരമായ നിലപാടിനെതിരായ ശക്തമായ കുറ്റാരോപണമാണ്.
വന്ദേ മാതരം ഇന്ത്യന് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ ആത്മാവും പോരാട്ട വീര്യവുമായിരുന്നു. ആയിരക്കണക്കിന് ധീര ദേശാഭിമാനികള് ഈ മുദ്രാവാക്യം നെഞ്ചിലേറ്റി മുന്നോട്ട് പോയതുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് ഇതിനെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രഥമ ദേശീയഗാനമായി വിശേഷിപ്പിക്കാന് കഴിയുന്നത്. ഏതെങ്കിലും ഭരണഘടനയുടെയോ രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനത്തിന്റെയോ ഫലമായല്ല, മറിച്ച് ഈ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഹൃദയത്തില് അത് സ്വയം നേടിയെടുത്ത സ്ഥാനമാണ് ‘വന്ദേ മാതര’ത്തിനുള്ളത്. നെഹ്റുവിന്റെ ഭരണകൂടം അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം വെട്ടിച്ചുരുക്കിയെങ്കിലും അതിന്റെ ആത്മാവിനെ ഒരു ശക്തിക്കും തകര്ക്കാനായിട്ടില്ല.
രാഷ്ട്രീയ ലാഭത്തിനുവേണ്ടി ഒരു ഗാനത്തിന്റെ വരികള് വെട്ടിമാറ്റിയവരും, മാതൃഭൂമിയെ വണങ്ങുന്നത് മതവിരുദ്ധമെന്ന് മുദ്രകുത്തിയവരും മറന്നുപോയ ഒരു സത്യമുണ്ട്: കോണ്ഗ്രസിന്റെ സമ്മേളന ഹാളുകള്ക്ക് പുറത്ത്, ഭഗത് സിംഗിന്റെയും ഖുദിറാം ബോസിന്റെയും തൂക്കുമരങ്ങള്ക്കരികില്, ഈ മുദ്രാവാക്യം ഒരു മതത്തെയും ഭയന്നില്ല. ‘ജനഗണമന’ ഭാരതത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ഭരണഘടനയുടെ ആത്മാവാണെങ്കില്, ‘വന്ദേ മാതരം’ ഈ രാജ്യത്തിന്റെ വിപ്ലവകരമായ ഹൃദയമിടിപ്പാണ്; അത് ഇന്നും എന്നും ഉയര്ന്നു കേള്ക്കും.
Latest
