No products in the cart.
Add Kesari Weekly as a preferred source on Google
ബോളിവുഡിന്റെ ‘ഹീ-മാന്‍’
പഞ്ചാബിലെ ഒരു സാധാരണ ഗ്രാമത്തില്‍ നിന്ന് വെള്ളിത്തിരയുടെ ഇതിഹാസത്തിലേക്കുയര്‍ന്ന സുവര്‍ണ്ണ നക്ഷത്രമായിരുന്നു ധര്‍മേന്ദ്ര. ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തില്‍, സൗന്ദര്യവും കരുത്തും അഭിനയപാടവവും സമന്വയിപ്പിച്ച ഒരപൂര്‍വ പ്രതിഭയാണ് ധരം സിംഗ് ഡിയോള്‍ എന്ന ധര്‍മേന്ദ്ര. ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയുടെ ‘ആക്ഷന്‍ കിംഗ്’, ബോളിവുഡിന്റെ ‘ഹീ-മാന്‍’ എന്നിങ്ങനെ പല വിശേഷണങ്ങളില്‍ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ മഹാനടന്‍ വെറുമൊരു താരമല്ല, ഇന്ത്യന്‍ സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുവര്‍ണ്ണ അദ്ധ്യായമാണ്.
1935 ഡിസംബര്‍ 8-ന് പഞ്ചാബിലെ ലുധിയാന ജില്ലയിലെ നസ്രാലി എന്ന ഗ്രാമത്തിലാണ് ധര്‍മേന്ദ്ര ജനിച്ചത്. ഒരു സാധാരണ ജാട്ട് സിഖ് കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അച്ഛന്‍ കിയാന്‍ സിംഗ് ഡിയോള്‍ സ്‌കൂള്‍ പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു. കുട്ടിക്കാലം മുതല്‍ക്കേ സിനിമയോട്, പ്രത്യേകിച്ച് ഹോളിവുഡ് താരമായ ഗ്രിഗറി പെക്കിനോട്, അദ്ദേഹത്തിന് അടങ്ങാത്ത ആരാധനയുണ്ടായിരുന്നു. സിനിമ എന്ന മായാലോകം സാധാരണക്കാരില്‍ നിന്ന് വളരെ അകലെയാണെന്ന് കരുതിയിരുന്ന ഒരു കാലത്ത്, തന്റെ ഗ്രാമീണ ജീവിതത്തിന്റെ പരിമിതികള്‍ക്കപ്പുറം ധര്‍മേന്ദ്ര സിനിമയെ സ്വപ്‌നം കണ്ടു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവായത് ഫിലിംഫെയര്‍ ടാലന്റ് ഹണ്ട് മത്സരത്തില്‍ വിജയിച്ചതാണ്. ഈ വിജയം അദ്ദേഹത്തിന് ബോംബെയിലേക്ക് ഒരു വിമാന ടിക്കറ്റ് നല്‍കി. എന്നാല്‍, അന്നത്തെ ബോംബെയില്‍ നിലനില്‍പ്പിനായി അദ്ദേഹം കഠിനമായി പ്രയത്‌നിച്ചു. ഒരു സിനിമാ പശ്ചാത്തലവുമില്ലാത്ത, ഹിന്ദി പോലും വ്യക്തമായി സംസാരിക്കാന്‍ അറിയാത്ത ഒരു ചെറുപ്പക്കാരന് സിനിമയില്‍ അവസരം ലഭിക്കുക എന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു.
ADVERTISEMENT
വര്‍ഷങ്ങളുടെ കാത്തിരിപ്പിനും അലച്ചിലിനും ഒടുവില്‍ 1960-ല്‍ ‘ദില്‍ ഭി തേരാ ഹം ഭി തേരെ’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ധര്‍മേന്ദ്ര വെള്ളിത്തിരയില്‍ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. തുടക്കത്തില്‍ റൊമാന്റിക് വേഷങ്ങളിലായിരുന്നു ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. 1963-ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ബിമലല്‍ റോയിയുടെ ക്ലാസിക് ചിത്രമായ ‘ബന്ദിനി’യില്‍, നായികയുടെ ജീവിതത്തെ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഡോക്ടറുടെ വേഷം അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത് ഏറെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിനുശേഷം, 1964-ല്‍ ആയേ മിലന്‍ കി ബേല, 1965-ല്‍ കാജല്‍ തുടങ്ങിയ റൊമാന്റിക് ചിത്രങ്ങളിലൂടെ ധര്‍മേന്ദ്ര ഒരു ‘റൊമാന്റിക് ഹീറോ’ എന്ന ഇമേജ് സൃഷ്ടിച്ചു. എന്നാല്‍, സിനിമയില്‍ തന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിക്കാന്‍ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു വമ്പന്‍ വിജയം അനിവാര്യമായിരുന്നു.
റൊമാന്റിക് ഹീറോയില്‍ നിന്ന് ആക്ഷന്‍ സ്റ്റാറിലേക്ക്
ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വഴിത്തിരിവ് സംഭവിച്ചത് 1966-ലാണ്. അന്നുവരെ റൊമാന്റിക് വേഷങ്ങളില്‍ ഒതുങ്ങിനിന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിഭയുടെ മറ്റൊരു തലം ലോകം കണ്ടത് ‘ഫൂല്‍ ഔര്‍ പത്ഥര്‍’ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ്. പോക്കറ്റടിയും ഗുണ്ടായിസവുമായി നടക്കുന്ന, എന്നാല്‍ ഉള്ളില്‍ നന്മയുള്ള ഒരു പരുക്കന്‍ യുവാവിന്റെ വേഷമാണ് ഫൂല്‍ ഔര്‍ പത്ഥറില്‍ ധര്‍മേന്ദ്ര അവതരിപ്പിച്ചത്. മാലാ സിന്‍ഹയായിരുന്നു നായിക. ഈ ചിത്രം വന്‍വിജയമായി മാറുകയും അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു ആക്ഷന്‍ ഹീറോ പരിവേഷം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു റൊമാന്റിക് നായകനായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ മസില്‍ പവറും അനായാസമായ ആക്ഷന്‍ രംഗങ്ങളും പ്രേക്ഷകര്‍ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ആദ്യത്തെ ഫിലിംഫെയര്‍ മികച്ച നടനുള്ള നോമിനേഷന്‍ നേടിക്കൊടുത്തത്. തുടര്‍ന്നുള്ള വര്‍ഷങ്ങളില്‍, ധര്‍മേന്ദ്ര സിനിമയിലെ വിവിധ ജനുസ്സുകളില്‍ തന്റെ കഴിവ് തെളിയിച്ചു.
കോമേഴ്‌സ്യല്‍ സിനിമകള്‍ക്കൊപ്പം തന്നെ ഗൗരവമേറിയ വേഷങ്ങളിലും അദ്ദേഹം തിളങ്ങി. 1969-ല്‍ ഋഷികേശ് മുഖര്‍ജി സംവിധാനം ചെയ്ത നാരായണ്‍ സന്യാലിന്റെ ബംഗാളി നോവലിന്റെ ചലച്ചിത്ര ആവിഷ്‌കാരം ‘സത്യകാം’ അതിലൊന്നാണ്. സാമൂഹിക പ്രശ്‌നങ്ങളില്‍ സത്യസന്ധത പുലര്‍ത്താന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന വിക്രമിനെ അദ്ദേഹം അനശ്വരമാക്കി. ഈ ചിത്രത്തെ പല നിരൂപകരും ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനമായി കണക്കാക്കുന്നു. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന് ഫിലിംഫെയര്‍ ക്രിട്ടിക്‌സ് അവാര്‍ഡ് ലഭിച്ചു.
മേരെ ഹംദം മേരെ ദോസ്ത് (1968), ഷിക്കാരി (1968) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അദ്ദേഹം തന്റെ റൊമാന്റിക് ഇമേജ് നിലനിര്‍ത്തി. കൂടാതെ, മനോജ് കുമാര്‍ സംവിധാനം ചെയ്ത ദേശഭക്തി ചിത്രമായ പുരബ് ഔര്‍ പശ്ചിം (1970) പോലുള്ള സിനിമകളിലും ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ കാലഘട്ടത്തോടെ, ധര്‍മേന്ദ്ര ബോളിവുഡിലെ മുന്‍നിര നായകന്മാരുടെ പട്ടികയില്‍ സ്ഥാനം പിടിച്ചു. തന്റെ പരുക്കന്‍ സൗന്ദര്യവും, വൈകാരികതയും, ഏത് കഥാപാത്രവുമായും എളുപ്പത്തില്‍ ഇഴുകിച്ചേരാനുള്ള കഴിവും അദ്ദേഹത്തെ ജനപ്രിയനാക്കി.
1970-കള്‍ ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ കരിയറിലെ സുവര്‍ണ്ണ കാലഘട്ടമായിരുന്നു. ആക്ഷന്‍ കിംഗ് എന്ന പദവിയിലേക്ക് അദ്ദേഹം ഉയരുകയും ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ബ്ലോക്ക്ബസ്റ്ററുകളുടെ ഭാഗമാകുകയും ചെയ്തു.
70-കളോടെ ധര്‍മേന്ദ്ര, വിനോദ് ഖന്ന, ശത്രുഘ്‌നന്‍ സിന്‍ഹ തുടങ്ങിയവരുടെയൊപ്പം ആക്ഷന്‍ സിനിമകളുടെ മുന്‍നിരയിലേക്ക് വന്നു. മേരാ ഗാവ് മേരാ ദേശ് (1971), രാഖ്‌വാല (1971), ജുഗ്‌നു (1973) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തകര്‍പ്പന്‍ ആക്ഷന്‍ രംഗങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന് ‘ഹീ-മാന്‍’, ‘ആക്ഷ ന് കിംഗ്’ എന്നീ പേരുകള്‍ സമ്മാനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശാരീരികക്ഷമതയും സ്‌ക്രീനിലെ സാന്നിധ്യവും പ്രേക്ഷകരെ ആവേശം കൊള്ളിച്ചു.
1975-ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ‘ഷോലെ’ (Sholay) ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഒരു വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. രമേശ് സിപ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചിത്രം, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചലച്ചിത്ര പ്രേമികളുടെ മനസ്സില്‍ ചിരപ്രതിഷ്ഠ നേടി. ഈ ചിത്രത്തിലെ ‘ജയ്’ (അമിതാഭ് ബച്ചന്‍) എന്ന കഥാപാത്രത്തിന്റെ കൂട്ടുകാരനായ ‘വീരു’ എന്ന തമാശക്കാരനും എന്നാല്‍ ധൈര്യശാലിയുമായ കഥാപാത്രത്തെയാണ് ധര്‍മേന്ദ്ര അവതരിപ്പിച്ചത്. വീരു-ജയ് കൂട്ടുകെട്ടും വീരു-ബസന്തി (ഹേമ മാലിനി) പ്രണയവും പ്രേക്ഷകര്‍ക്ക് പ്രിയങ്കരമായി. ഷോലെയുടെ വിജയം ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ താരമൂല്യം പതിന്മടങ്ങ് വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു.
വെള്ളിത്തിരയില്‍ ധര്‍മേന്ദ്ര-ഹേമ മാലിനി ജോഡി ഏറ്റവും വിജയകരമായ ഒന്നായിരുന്നു. ഷോലെക്ക് പുറമേ, സീത ഔര്‍ ഗീത (1972), ഡ്രീം ഗേള്‍ (1977), ചരസ് (1976), ജുഗ് നു(1973) തുടങ്ങിയ 25-ല്‍ അധികം ചിത്രങ്ങളില്‍ ഇരുവരും ഒന്നിച്ച് അഭിനയിച്ചു. ഇവരുടെ ഓണ്‍-സ്‌ക്രീന്‍ കെമിസ്ട്രി പ്രേക്ഷകരെ ഏറെ ആകര്‍ഷിപ്പിച്ചു.
ആക്ഷന്‍ വേഷങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം തന്നെ കോമഡിയിലും ധര്‍മേന്ദ്ര തന്റെ കഴിവ് തെളിയിച്ചു. ഋഷികേശ് മുഖര്‍ജി സംവിധാനം ചെയ്ത ചുപ്‌കെ ചുപ്‌കെ (1975) എന്ന കോമഡി ചിത്രത്തില്‍ ഒരു പ്രൊഫസറുടെ വേഷം അദ്ദേഹം തന്മയത്വത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. ക്ലാസിക് കോമഡി സിനിമകളുടെ പട്ടികയില്‍ ഈ ചിത്രം എന്നും മുന്‍പന്തിയില്‍ ഉണ്ടാകും. ഈ കാലഘട്ടത്തില്‍, അദ്ദേഹം ബോളിവുഡിലെ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ പ്രതിഫലം വാങ്ങുന്ന താരങ്ങളില്‍ ഒരാളായി മാറുകയും തന്റെ പ്രശസ്തിയുടെ കൊടുമുടിയില്‍ എത്തുകയും ചെയ്തു. സിനിമാ ജീവിതമെന്നപോലെ ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ വ്യക്തിജീവിതവും ഏറെ ചര്‍ച്ച ചെയ്യപ്പെട്ട ഒന്നായിരുന്നു. ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ ആദ്യ വിവാഹം 1954-ല്‍ പ്രകാശ് കൗറുമായിട്ടായിരുന്നു. സിനിമാ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിനു മുന്‍പ് നടന്ന ഈ വിവാഹത്തില്‍ സണ്ണി ഡിയോള്‍, ബോബി ഡിയോള്‍ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ആണ്‍മക്കളും വിജയത, അജീത എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പെണ്‍മക്കളുമുണ്ട്. ബോളിവുഡ് താരങ്ങളായി പിന്നീട് വളര്‍ന്ന സണ്ണി ഡിയോളിനും ബോബി ഡിയോളിനും സിനിമയില്‍ വലിയ പ്രചോദനമായത് ധര്‍മേന്ദ്ര തന്നെയായിരുന്നു.
വെള്ളിത്തിരയില്‍ തകര്‍പ്പന്‍ ജോഡിയായി തിളങ്ങിയ ഹേമ മാലിനിയും ധര്‍മേന്ദ്രയും തമ്മിലുള്ള പ്രണയം ബോളിവുഡില്‍ വലിയ വാര്‍ത്തയായിരുന്നു. പ്രകാശ് കൗറുമായി വിവാഹബന്ധം നിലനില്‍ക്കെ തന്നെ, 1980-ല്‍ ധര്‍മേന്ദ്ര ഹേമ മാലിനിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഈ ബന്ധത്തില്‍ ഇഷാ ഡിയോള്‍, അഹാന ഡിയോള്‍ എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പെണ്‍മക്കളുണ്ട്. തന്റെ കുടുംബബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം പലപ്പോഴും തുറന്നു സംസാരിക്കാറുണ്ട്. ഇരു കുടുംബങ്ങളോടുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാത്സല്യം എടുത്തുപറയേണ്ടതാണ്.
തൊണ്ണൂറുകള്‍ക്ക് ശേഷം ധര്‍മേന്ദ്രയുടെ കരിയര്‍ അല്‍പ്പം പിന്നോട്ട് പോയെങ്കിലും, 2000-ത്തിന് ശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ മക്കളായ സണ്ണി ഡിയോള്‍, ബോബി ഡിയോള്‍ എന്നിവരുമായി ചേര്‍ന്ന് പുതിയൊരു കരിയര്‍ ഘട്ടം ആരംഭിച്ചു. അപ്‌നെ (2007): ഡിയോള്‍ കുടുംബത്തിലെ മൂന്ന് പേരും ഒന്നിച്ച് അഭിനയിച്ച ഈ സിനിമ വലിയ ഹിറ്റായി. സിനിമയിലെ അച്ഛന്‍-മക്കള്‍ ബന്ധം പ്രേക്ഷകര്‍ ഇരുകൈയും നീട്ടി സ്വീകരിച്ചു. യമ്‌ല പഗ്ലാ ദീവാന (YPD) സീരീസ്: YPD (2011), YPD 2 (2013), YPD ഫിര്‍ സേ (2018) എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലെ മുത്തച്ഛന്‍/അച്ഛന്‍ വേഷങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോമിക് ടൈമിംഗിന് പുതിയ മാനം നല്‍കി. പ്രായത്തിനനുസരിച്ചുള്ള കഥാപാത്രങ്ങളെ അദ്ദേഹം തന്മയത്വത്തോടെ അവതരിപ്പിച്ചു. 2023-ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ കരണ്‍ ജോഹര്‍ ചിത്രം ‘റോക്കി ഔര്‍ റാണി കി പ്രേം കഹാനി’യിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വൈകാരികമായ പ്രകടനം പുതിയ തലമുറയ്ക്കും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയപാടവം മനസ്സിലാക്കാന്‍ സഹായിച്ചു.
സിനിമയോടുള്ള ഇഷ്ടം പോലെ തന്നെ രാജ്യത്തോടുള്ള സ്‌നേഹവും ധര്‍മേന്ദ്രയ്ക്ക് എന്നും വലുതായിരുന്നു. 2000-ല്‍ അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. 2004-ല്‍ രാജസ്ഥാനിലെ ബിക്കാനീര്‍ മണ്ഡലത്തില്‍ ഭാരതീയ ജനതാ പാര്‍ട്ടി സ്ഥാനാര്‍ത്ഥിയായി അദ്ദേഹം ലോക്‌സഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. 2004 മുതല്‍ 2009 വരെ അദ്ദേഹം പാര്‍ലമെന്റ് അംഗമായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഒരു ജനപ്രതിനിധി എന്ന നിലയില്‍ തന്റെ കടമകള്‍ നിര്‍വഹിക്കാന്‍ അദ്ദേഹം പരമാവധി ശ്രമിച്ചു, എങ്കിലും സിനിമാ ജീവിതം പോലെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം അദ്ദേഹത്തിന് അത്രയധികം തിളക്കം നല്‍കിയില്ല.
ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയ്ക്ക് അദ്ദേഹം നല്‍കിയ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ രാജ്യം ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്: ഫിലിംഫെയര്‍ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്‌മെന്റ് അവാര്‍ഡ് (1997): ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയിലെ ആറു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിനുള്ള ആദരവായിരുന്നു ഈ പുരസ്‌കാരം.
2012ല്‍ കലാരംഗത്തെ മികവിന് ഇന്ത്യന്‍ സര്‍ക്കാര്‍ നല്‍കുന്ന മൂന്നാമത്തെ ഉയര്‍ന്ന സിവിലിയന്‍ ബഹുമതിയായ പത്മഭൂഷണ്‍ ലഭിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബഹുമതികളില്‍ ഒന്നാണ്. കൂടാതെ, നിരവധി മറ്റ് ഫിലിംഫെയര്‍ നോമിനേഷനുകളും മറ്റ് അംഗീകാരങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏകദേശം മുന്നൂറില്‍ അധികം ചിത്രങ്ങളില്‍ അഭിനയിച്ച ധര്‍മേന്ദ്ര, ഒരു നടന്‍ എന്നതിലുപരി ഒരു താരസങ്കല്‍പ്പമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൗന്ദര്യം, ആക്ഷന്‍ രംഗങ്ങളിലെ സ്വാഭാവികത, കോമഡിയിലെ ലാളിത്യം, വൈകാരിക രംഗങ്ങളിലെ ആഴം എന്നിവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തെ കാലാതിവര്‍ത്തിയായ താരമാക്കി നിലനിര്‍ത്തും.
Latest
